Metody awersyjne i ich skutki dla kocich towarzyszy
Awersyjne metody treningowo-wychowawcze stosowane są nie tylko w przypadku psów, ale także wobec kotów. Niestety, często tego nie zauważamy, ignorujemy ten fakt lub po prostu nie jesteśmy świadomi, iż nasze metody bazują na awersji, a to prowadzić może do komplikacji i eskalacji problemu.
Techniki awersyjne oparte są na stosowaniu nieprzyjemnych bodźców w celu eliminacji lub zmiany niepożądanego zachowania u zwierząt. Przykładami takich technik są m.in.: kary fizyczne, krzyk, spreje odstraszające, obroże elektryczne, kolczatki oraz izolowanie bądź ignorowanie zwierzęcia.
Warto zastanowić się nad konsekwencjami stosowania takich metod, zwłaszcza w odniesieniu do kotów, które - choć są udomowione - w dalszym ciągu mają w swojej naturze dzikie instynkty, które powinniśmy szanować.
Stosując metody awersyjne, próbujemy tłumić naturalne instynkty kota, naginając go do naszej woli za pomocą bólu czy strachu. Zamiast budować zdrową relację między opiekunem a zwierzęciem, ryzykujemy jej utratę.
Zaobserwuj różnicę - koty vs psy
Psy i koty to dwa różne gatunki zwierząt domowych. Mimo pewnych podobieństw, nie możemy ignorować istotnych różnic obejmujących ich potrzeby, etogram, motywacje oraz strategie radzenia sobie z trudnościami.
Każdy z gatunków ma inny próg reakcji - minimalny bodziec wystarczający do wywołania określonej reakcji. U psów progi reakcji są bardziej zróżnicowane i zależne od rasy, typu behawioralnego oraz doświadczeń życiowych.
U kotów próg reakcji jest zazwyczaj niższy i bardziej jednolity. Koty są wyjątkowo wrażliwe na bodźce zmysłowe i reagują na zmiany w otoczeniu niemal natychmiast.
Strategie reagowania na zagrożenie - model 5F
FLIGHT - ucieczka
FREEZE - bezruch
FLIRT / FIDDLE ABOUT - obłaskawianie, wygłupy
FAINT - udawanie martwego
FIGHT - walka, atak
W obliczu zagrożenia psy najczęściej wybierają ucieczkę, walkę, bezruch lub flirt. U kotów dominują ucieczka, bezruch oraz walka. Strategia ucieczki jest jedną z najczęściej wybieranych i całkowicie naturalnych reakcji.
Karać, czy nie karać?
Stosowanie kar wobec zwierząt rzadko przynosi oczekiwane rezultaty. Kara może działać chwilowo, ale nie uczy zwierzęcia alternatywnego zachowania i niesie ze sobą liczne skutki uboczne, takie jak strach, agresja i utrata zaufania.
Najczęściej decydujemy się na karanie z powodu własnych emocji oraz przekonania, że kara jest rozwiązaniem problemu. W rzeczywistości prowadzi to do eskalacji trudności.
Koty - dyscyplina i kara. Czy to ma sens?
Nie istnieje coś takiego jak dyscyplinowanie kota. Koty są zwierzętami niezależnymi, które potrzebują przestrzeni, możliwości wspinania się, drapania oraz kontroli terytorium.
Brak możliwości realizowania naturalnych potrzeb prowadzi do konfliktów na linii kot-człowiek, a konsekwencją tych konfliktów bywa karanie zwierzęcia.
Metody awersyjne = kocia krzywda
Jednym z najbardziej okrutnych przykładów wyrządzania krzywdy kotom jest chirurgiczne usuwanie pazurów. Zabieg ten prowadzi do chronicznego bólu, problemów zdrowotnych i poważnych zaburzeń behawioralnych.
Stosowanie obroży elektrycznych, spryskiwaczy z wodą czy izolacji jako kary prowadzi do skojarzenia opiekuna z bólem i strachem, niszcząc relację opartą na zaufaniu.
Czy jesteśmy bezradni?
Jako opiekunowie mamy ogromny wpływ na zachowanie i dobrostan kotów. Kluczem jest zrozumienie potrzeb, obserwacja oraz stosowanie pozytywnych metod wychowawczych.
Zasada kompromisu oraz tworzenie alternatyw dla niepożądanych zachowań pozwala budować zdrową relację opartą na bezpieczeństwie i zaufaniu.
Autorka: Katarzyna Kamińska
Bibliografia
Biegańska-Hendryk, M., Rozmowa z kotem, 2021, Buchmann
Bradshaw, J., Zrozumieć kota, 2019, Czarna Owca
Galaxy, J., Kocie Mojo, 2019, SQN
Halls, V., Koci detektyw, 2016, Galaktyka
Materiały szkoleniowe COAPE - Behawiorysta zwierząt towarzyszących
Johnson-Bennett, P., Jak kot z kotem, 2014, Galaktyka
Parchimowicz, N., Usuwanie kotom pazurów - bestialski zabieg, https://www.koty.pl/artykuly/zdrowie/usuwanie-kotom-pazurow
Chcesz omówić swoją sytuację?
Każda relacja zwierzę–opiekun jest inna. Porozmawiajmy o tym, czego potrzebuje Twój pies lub kot.
Umów konsultację